رزومه‌ام برای مهاجرت کافی است، اما می‌مانم

به گزارش خبرنگار گروه حوزه و دانشگاه خبرگزاری فارس، مهدیه جعفری دانشجوی کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات سلامت دانشگاه علوم پزشکی ایران امسال به عنوان برگزیده شصت‌وچهارمین دوره جایزه البرز نخبگان در بخش دانشجویی انتخاب شد.وی پیش از این نیز در سی‌ودومین دوره انتخاب دانشجوی نمونه وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۳ به عنوان دانشجوی نمونه انتخاب شده بود. او در سال‌های تحصیل دانشگاهی خود در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی، فناورانه، فرهنگی و اجتماعی فعالیت داشته و در طرح‌های مرتبط با فناوری اطلاعات سلامت، رویدادهای استارتاپی، المپیادهای هوش مصنوعی و کارآفرینی و فعالیت‌های دانشجویی حضور داشته است.جعفری در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگار فارس درباره مسیر انتخاب خود به عنوان برگزیده جایزه البرز، سوابق علمی و پژوهشی، فعالیت‌های فناورانه و استارتاپی، مسئولیت‌های فرهنگی و اجتماعی، تأثیر دریافت این جایزه بر انگیزه ادامه مسیر علمی و همچنین دغدغه مهاجرت نخبگان سخن گفت.مجموع سوابق آموزشی، پژوهشی، فناورانه و فرهنگی ملاک انتخاب در جایزه البرز بودفارس: ابتدا درباره مسیر انتخابتان به عنوان برگزیده جایزه البرز توضیح دهید. چه سوابقی در این فرآیند مورد بررسی قرار گرفت؟جعفری: در بخش دانشجویی جایزه البرز، رزومه‌های مختلف افراد بررسی می‌شود و فقط یک فعالیت یا یک موفقیت خاص ملاک انتخاب نیست. سوابق آموزشی، پژوهشی، فناورانه و فرهنگی در کنار هم مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و مجموع امتیازات در انتخاب نهایی تأثیر دارد.

در بخش آموزشی، کارنامه و معدل تحصیلی و اینکه دانشجو جزو دانشجویان برتر کلاس باشد، مورد توجه قرار می‌گیرد. من هم از نظر آموزشی جزو دانشجویان برتر بودم.در بخش پژوهشی نیز چکیده مقالاتی که در کنگره‌های بین‌المللی، از جمله کنگره‌های مرتبط با هوش مصنوعی در علوم پزشکی، ارائه کرده بودم، بررسی شد. علاوه بر آن، طرح‌های پژوهشی دانشجویی و مقالات و طرح‌هایی که در کنگره‌های مختلف به صورت پوستر یا سخنرانی پذیرفته شده بودند نیز در رزومه من قرار داشتند.به طور کلی، مجموعه این فعالیت‌ها در کنار هم بررسی شد و بر اساس مجموع امتیازات، انتخاب انجام گرفت.سلامت دیجیتال و فناوری‌های نوین؛ محور فعالیت‌های پژوهشیفارس: فعالیت‌های پژوهشی شما بیشتر در چه زمینه‌ای بوده است؟جعفری: بیشتر فعالیت‌های پژوهشی من در حوزه فناوری اطلاعات سلامت بوده است؛ چون رشته تحصیلی خودم هم فناوری اطلاعات سلامت است.در زمینه فناوری‌های نوین در نظام سلامت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت بیشتری داشتم. برای من مهم بود که پژوهش‌ها فقط جنبه تئوری نداشته باشند و تا حد امکان بتوان از فناوری برای حل مسائل واقعی در حوزه سلامت استفاده کرد.به همین دلیل موضوعاتی مثل کاربرد هوش مصنوعی، فناوری‌های نوین در سلامت، درمان و آموزش پزشکی و به طور کلی سلامت دیجیتال از حوزه‌هایی بودند که بیشتر روی آنها کار کردم.دو طرح فناورانه در حوزه سلامت و تسهیل فرآیند دانشجوی نمونهفارس: در بخش فناورانه چه فعالیت‌هایی داشتید؟جعفری: در بخش فناورانه، همکار اصلی دو طرح فناورانه بودم. در این دو طرح مجری اصلی نبودم، اما به عنوان همکار اصلی فعالیت داشتم.

یکی از طرح‌ها مربوط به طراحی و توسعه یک سامانه در حوزه بیماری‌های مزمن کلیوی بود. طرح دیگر نیز سامانه‌ای برای تسهیل فرآیند جشنواره دانشجوی نمونه بود که هدف آن کمک به ساده‌تر شدن فرآیندهای مربوط به این جشنواره بود.این طرح‌ها هم بخشی از فعالیت‌های فناورانه من محسوب می‌شوند و در کنار سایر سوابق پژوهشی و آموزشی در رزومه‌ام قرار گرفتند.فارس: آیا فعالیت شما در حوزه فناوری فقط به این دو طرح محدود می‌شد؟جعفری: خیر. در رویدادهای استارتاپی مختلف نیز شرکت داشتم و ایده‌هایی که ارائه کردم، هم در سطح دانشگاه و هم در سطح منطقه انتخاب شدند.در مجموع سعی می‌کردم فعالیت‌های استارتاپی و فناورانه‌ام با رشته تحصیلی و حوزه تخصصی خودم مرتبط باشد. یعنی اگر قرار بود ایده‌ای ارائه کنم، ترجیح می‌دادم به حوزه سلامت، درمان، آموزش پزشکی یا کاربرد فناوری در نظام سلامت ارتباط داشته باشد.از ایده‌های استارتاپی تا کسب رتبه در المپیاد هوش مصنوعی و کارآفرینیفارس: در المپیادهای دانشجویی و حوزه کارآفرینی نیز فعالیت داشته‌اید. درباره این بخش از سوابق خود بگویید.جعفری: بله، در رویدادهای مختلف و المپیادهایی مثل المپیاد کارآفرینی، هوش مصنوعی و مدیریت نظام سلامت شرکت کردم.در المپیاد کارآفرینی و هوش مصنوعی، در سطح دانشگاه موفق به کسب رتبه اول شدم و در سطح کلان منطقه نیز رتبه سوم را به دست آوردم. همچنین در دو دوره، ایده‌های نوآورانه دانشجویی من انتخاب شدند.

این فعالیت‌ها برای من از این جهت مهم بودند که بتوانم در کنار درس و پژوهش، ایده‌هایم را هم در یک فضای رقابتی آزمایش کنم و ببینم آیا می‌توانند برای یک مسئله واقعی در حوزه سلامت کاربرد داشته باشند یا نه.فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در کنار مسیر علمیفارس: در کنار فعالیت‌های علمی و فناورانه، سوابق فرهنگی و اجتماعی هم داشته‌اید. درباره این بخش توضیح دهید.جعفری: بله، در حوزه فرهنگی هم فعالیت داشتم. از جمله مدیرمسئول یک نشریه کشوری بودم و در برخی مسابقات فرهنگی نیز شرکت کردم و مقام‌هایی به دست آوردم.در بخش‌های اجرایی و اجتماعی نیز مسئولیت‌هایی داشتم. همیشه برایم مهم بوده که فعالیت دانشجویی فقط به درس و پژوهش محدود نشود و دانشجو در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی هم نقش داشته باشد.یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های اجتماعی من، فعالیت در یک کانون خیریه بود. در دوران کارشناسی دبیر این کانون بودم و عضو هیئت مؤسس آن نیز بودم. این کانون را در همان دوران کارشناسی تأسیس کردیم.فعالیت اصلی کانون، ارائه خدمات آموزشی رایگان به دانش‌آموزان بود. برای دانش‌آموزان، تدریس کنکور، مشاوره و برنامه‌ریزی تحصیلی به صورت رایگان انجام می‌دادیم.این فعالیت برای من اهمیت زیادی داشت، چون فکر می‌کنم دانشجو علاوه بر اینکه باید برای پیشرفت خودش تلاش کند، می‌تواند بخشی از دانش و توانایی خود را در اختیار دیگران هم قرار دهد.از کمیته تحقیقات دانشجویی تا مسئولیت در شورای صنفی دانشگاهفارس: در مجموعه‌های دانشجویی نیز مسئولیت‌هایی داشته‌اید؟جعفری: بله. در کمیته تحقیقات دانشجویی به عنوان نایب‌دبیر فعالیت داشتم و دبیر کارگروه آموزش و فناوری نیز بودم.

در دوران کارشناسی در کارگروه آموزش EDC فعالیت کردم و در حال حاضر، در مقطع کارشناسی ارشد، دبیر کارگروه حقوقی شورای صنفی دانشگاه علوم پزشکی ایران هستم.همچنین در حال حاضر دبیر کارگروه توانمندسازی کمیته دانشجویی توسعه آموزش دانشکده مدیریت دانشگاه علوم پزشکی ایران هستم.در مجموع تلاش کردم در کنار فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، در فعالیت‌های اجرایی و دانشجویی هم حضور داشته باشم و مسئولیت‌هایی را که به من سپرده می‌شود، تا جایی که می‌توانم دنبال کنم.هفت دانشجوی علوم پزشکی کشور در بخش دانشجویی انتخاب شدندفارس: آیا انتخاب شما در جایزه البرز به دلیل یک دستاورد خاص بود یا مجموعه سوابق شما مورد ارزیابی قرار گرفت؟جعفری: همان‌طور که گفتم، مجموعه سوابق بررسی شد و یک پروژه یا یک فعالیت خاص باعث انتخاب من نشد.در بخش دانشجویی، سوابق افراد در حوزه‌های مختلف بررسی می‌شود و مجموع امتیازاتی که فرد در بخش‌های آموزشی، پژوهشی، فناورانه، فرهنگی و سایر فعالیت‌ها به دست آورده، در انتخاب نهایی اثر دارد.در نهایت هفت دانشجوی علوم پزشکی کشور در مقاطع مختلف، از جمله کارشناسی، پزشکی عمومی، کارشناسی ارشد و دکتری، انتخاب شدند و من نیز به عنوان دانشجوی برگزیده مقطع کارشناسی ارشد انتخاب شدم.جایزه البرز به من یادآوری کرد که علم هنوز ارزش داردفارس: دریافت این جایزه چه حسی برای شما داشت؟جعفری: واقعاً حس خیلی خوبی داشت. جایزه البرز جایزه علمی مهمی است و از آن به عنوان «نوبل ایرانی» هم یاد می‌شود.

وقتی می‌بینید افرادی که در سال‌های گذشته این جایزه را دریافت کرده‌اند، سوابق علمی بسیار قوی و ارزشمندی داشته‌اند، اینکه شما هم در جمع برگزیدگان این جایزه قرار بگیرید، باعث افتخار است.برای من این جایزه فقط یک عنوان نبود. یک نوع تأیید و یادآوری بود که تلاش‌هایی که در مسیر علمی انجام داده‌ام دیده شده و هنوز افرادی هستند که برای علم و دانش ارزش قائل‌اند.وقتی شرایط اقتصادی سخت می‌شود، انگیزه علمی هم دچار نوسان می‌شودفارس: فکر می‌کنید دریافت چنین جوایزی تا چه اندازه می‌تواند انگیزه دانشجویان برای ادامه مسیر علمی را افزایش دهد؟جعفری: به نظرم خیلی مؤثر است. مسیر علمی همیشه یک مسیر یکنواخت نیست و آدم در آن فراز و نشیب‌های زیادی دارد.گاهی شرایط اجتماعی و اقتصادی باعث می‌شود دانشجو با خودش بگوید چرا باید شبانه‌روز درس بخوانم و تلاش کنم، در حالی که در نهایت ممکن است درآمد و شرایط شغلی آن‌طور که انتظار دارم نباشد.گاهی حتی انسان با خودش فکر می‌کند اگر به جای این مسیر، یک حرفه دیگر یاد گرفته بود، شاید درآمد بیشتری داشت و زندگی راحت‌تری پیدا می‌کرد.اما وقتی چنین جایزه‌ای دریافت می‌کنید، دوباره به شما یادآوری می‌شود که علم‌اندوزی و دانش‌اندوزی هنوز ارزش دارد. هنوز کسانی هستند که برای تلاش علمی ارزش قائل‌اند و از افرادی که این مسیر را انتخاب کرده‌اند حمایت می‌کنند.

گاهی به مهاجرت فکر کرده‌ام، اما خانواده و کشور برایم مهم هستندفارس: با توجه به شرایط موجود، آیا در این مسیر به مهاجرت فکر کرده‌اید؟جعفری: نمی‌توانم بگویم هیچ‌وقت به مهاجرت فکر نکرده‌ام. بالاخره شرایط اقتصادی، مشکلات اجتماعی، نابرابری و مسائل مختلف ممکن است باعث شود آدم به مهاجرت فکر کند.اما من احساس می‌کنم آدم زندگی در غربت نیستم. خانواده برایم اهمیت زیادی دارد و کشورم هم برایم مهم است.حتی با وجود اینکه با دانشجوی نمونه شدن و دریافت جایزه البرز، طبیعتاً رزومه‌ای پیدا کرده‌ام که ممکن است در خارج از کشور فرصت‌های خوبی برایم ایجاد کند، اما تا امروز به مهاجرت پاسخ مثبت نداده‌ام. ترجیح می‌دهم تا جایی که می‌توانم در کشور خودم بمانم و تلاش کنم.نخبگان را باید با مشوق‌ها در کشور نگه داشت، نه با اجبارفارس: به نظر شما برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان چه سیاست‌هایی باید در کشور اجرا شود؟جعفری: امیدوارم علم و دانش‌اندوزی در کشور همیشه ارزش بالایی داشته باشد و حمایت از نخبگان یکی از اولویت‌های اصلی باشد.به نظرم به جای اینکه قوانین سختگیرانه‌ای برای جلوگیری از مهاجرت وضع کنیم، باید سیاست‌های تشویقی داشته باشیم.نخبه باید احساس کند اگر در کشور بماند، برای تخصص و دانش او ارزش قائل هستند، فرصت رشد دارد و می‌تواند آینده‌ای برای خودش بسازد.اگر شرایط به گونه‌ای باشد که یک فرد فقط به دلیل اجبار در کشور بماند، این ماندن شاید ماندن واقعی نباشد.باید با دل‌مان بمانیم، نه اینکه مجبور به ماندن باشیمفارس: یعنی معتقدید سیاست حفظ نخبگان باید بیشتر بر ایجاد انگیزه برای ماندن متمرکز باشد؟

جعفری: دقیقاً. تفاوت زیادی وجود دارد بین اینکه یک نفر مجبور باشد در کشور بماند و اینکه خودش انتخاب کند بماند.من فکر می‌کنم باید شرایطی ایجاد کنیم که نخبه بگوید من می‌توانم اینجا رشد کنم، کار کنم، زندگی کنم و برای کشورم مفید باشم؛ در این صورت خودش ماندن را انتخاب می‌کند.به جای اینکه بخواهیم با محدودیت و اجبار مانع رفتن افراد شویم، باید کاری کنیم که ماندن برای آنها جذاب باشد.در نهایت، حرف من این است که باید با دلمان بمانیم، نه اینکه مجبور به ماندن باشیم.اگر نخبگان احساس کنند که در کشور دیده می‌شوند، برای علم و تخصصشان ارزش قائل هستند و از آنها حمایت می‌شود، طبیعتاً انگیزه بیشتری برای ماندن و خدمت خواهند داشت.من امیدوارم حمایت از دانشجویان و نخبگان جدی‌تر دنبال شود و شرایطی فراهم شود که دانشجویان جوان، با وجود همه سختی‌ها، همچنان آینده خود را در مسیر علم و در کشور خودشان ببینند.