به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، مجید رزازی، روزنامهنگار پیشکسوت که گزارشنویسی در سالهای دهه 60 و 70 روزنامه کیهان را در کارنامه دارد، میگوید: این روزها که حضور بیگانگان در نزدیکی مرزهای جنوبی ایران عزیز و سنگاندازی گاهگاه آنها باعث میشود که «عِرض خود ببرند و زحمت ما بدارند»، یک عزم والای ملی برای تاکید بر ایرانی بودن همیشگی خلیج فارس شکل گرفته که بسیار هم شایسته تقدیر است؛ بهخصوص که رئیسجمهور آمریکا در توییتهایش گستاخانه، گاه نام خود را به این پاره تن همیشگی وطنمان وصله میکند.
غرض اینکه آنچه این روزها در تریبونهای مختلف، از جمله در فضای رسانهای کشور و به ویژه در رسانه ملی گاه دیده و شنیده میشود، عبارت «خلیج همیشگی فارس» است. این عبارت از نظر قواعد دستور زبان فارسی، عبارتی نارسا محسوب شده و منظور و مقصود گوینده و نویسنده را که همانا همیشگی بودن نام زیبای خلیج فارس است، نمیرساند.
دلیل زبانی این نارسایی این است که واژه «همیشگی» از نظر نقش دستوری، صفت محسوب میشود و بنابراین مثل هر صفت دیگری (به جز صفت مقلوب) اسم پیش از خود را توصیف میکند که در اینجا همان واژه «خلیج» است.
در این حالت، صفت «همیشگی» به خلیج برمیگردد و این مفهوم را به شنونده و خواننده منتقل میکند که مکان مورد نظر، همیشه «خلیج» بوده و مثلاً «دریاچه» یا چیز دیگری نبوده است؛ حال آنکه مقصود والای گوینده و نویسنده، فارس بودن همیشگی نام آن است.
حال، چه راهکاری برای رسا شدن این عبارت که این روزها کاربرد آن بسیار هم بجا و مناسب است، وجود دارد؟
پاسخ را باید در تغییر نقشهای دستوری واژه «همیشه» جستوجو کرد. برای فصیح شدن عبارت مورد نظر باید بهجای صفت «همیشگی» که اسم قبل از خود را توصیف میکند، قید «همیشه» را بهکار برد تا این قید، اسم بعد از خود را به زمان «همیشگی بودن» مقید کند.
به این ترتیب عبارت فصیح «خلیج همیشه فارس» گویای مقصود گوینده و نویسنده از همیشگی بودن نام زیبای خلیج فارس است و باید از ترکیب نارسای «خلیج همیشگی فارس» پرهیز شود.
دیدگاهتان را بنویسید
دیدگاه ها