• امروز ۸ آبان ۱۴۰۵ - ۱۳:۲۹

محیط‌بانان؛ چشم‌های بیدار طبیعت

از گشت‌زنی در کوهستان تا مقابله با شکارچیان غیرمجاز؛ محیط‌بانان بی‌وقفه برای حفاظت از حیات‌وحش و صیانت از زیستگاه‌هایی تلاش می‌کنند که بقای گونه‌های جانوری به آن‌ها وابسته است.

  • پاسگاه سرمحیط‌بانی کن و سولقان یکی از مراکز استقرار نیروهای مسئول حفاظت از حیات‌وحش و پوشش گیاهی منطقه است. محیط‌بانان پس از انجام گشت‌های طولانی، برای استراحت، آماده‌سازی تجهیزات و برنامه‌ریزی مأموریت‌های بعدی به پاسگاه بازمی‌گردند.

  • مقابله با شکار غیرمجاز در کن و سولقان نیازمند رعایت مقررات قانونی و حفظ ایمنی نیروهای حفاظتی است. مسئول پاسگاه سرمحیط‌بانی منطقه تأکید می‌کند که محیط‌بانان هنگام مواجهه با متخلفان باید از تصمیم‌های احساسی پرهیز کنند و قانون به‌کارگیری سلاح را بشناسند.

  • ابراهیم چرخه و همکارانش در یکی از مأموریت‌های پایش حیات‌وحش، پس از ساعت‌ها جست‌وجو موفق شدند از یک خرس مادر به همراه دو توله‌اش فیلم‌برداری کنند. این جانوران ابتدا پشت پوشش گیاهی پنهان بودند و پس از خروج از میان بوته‌ها در قاب دوربین قرار گرفتند.

  • محیط‌بانان منطقه حفاظت‌شده کن و سولقان با گشت‌زنی مستمر در ارتفاعات و مسیرهای کوهستانی، بر وضعیت زیستگاه‌های طبیعی نظارت می‌کنند. جلوگیری از شکار غیرمجاز، تخریب پوشش گیاهی و ورود دام‌های غیرمجاز از مهم‌ترین وظایف نیروهای حفاظتی این منطقه است.

  • پایش زیستگاه‌های طبیعی کن و سولقان تنها به مشاهده مستقیم جانوران محدود نمی‌شود. محیط‌بانان با بررسی نشانه‌های حضور حیات‌وحش و کنترل مسیرهای کوهستانی، وضعیت منطقه را حتی در زمان مشاهده نشدن حیوانات ارزیابی می‌کنند.

  • محیط‌بانان کن و سولقان در برخی مأموریت‌ها ساعت‌ها برای مشاهده و ثبت تصاویر حیات‌وحش انتظار می‌کشند. پوشش گیاهی و عوارض طبیعی کوهستان، مشاهده مستقیم جانورانی مانند خرس و پلنگ را دشوار می‌کند.

  • با آغاز فصل بهار، ورود دام‌های غیرمجاز به منطقه کن و سولقان افزایش پیدا می‌کند. محیط‌بانان برای جلوگیری از آسیب به پوشش گیاهی، در این دوره گشت‌های حفاظتی خود را افزایش می‌دهند و گاهی برای چندین هفته در منطقه مستقر می‌شوند.

  • شناسایی مسیرهای کوهستانی و آشنایی با شرایط طبیعی منطقه، از مهارت‌های ضروری محیط‌بانان کن و سولقان است. این نیروها هنگام تعقیب متخلفان باید علاوه بر انجام مأموریت، مراقب سلامت خود و همکارانشان نیز باشند.

  • جاده‌های کوهستانی کن و سولقان از میان دره‌ها و دامنه‌های پرشیب البرز جنوبی عبور می‌کنند. پیچ‌های تند، مسیرهای باریک و اختلاف ارتفاع، تردد خودروهای محیط‌بانی را در بخش‌هایی از این منطقه با دشواری همراه می‌کند.

  • وسعت و ناهمواری ارتفاعات کن و سولقان، گشت‌زنی در این منطقه را به مأموریتی مستمر تبدیل کرده است. محیط‌بانان در فصل‌های مختلف، از گرمای تابستان تا سرمای زمستان، مسیرهای کوهستانی را بارها طی می‌کنند تا بخش‌های مختلف منطقه از چرخه پایش و سرکشی خارج نشود.

  • با سرد شدن هوا و جابه‌جایی برخی جانوران از ارتفاعات به مناطق پایین‌تر برای یافتن غذا، اهمیت گشت‌های حفاظتی در کن و سولقان افزایش می‌یابد. محیط‌بانان در این دوره مسیرهای رفت‌وآمد حیات‌وحش را برای جلوگیری از شکار غیرمجاز زیر نظر می‌گیرند.

  • احیای پوشش گیاهی در ارتفاعات کن و سولقان به کاهش فشار ناشی از چرای غیرمجاز و برداشت بی‌رویه رستنی‌ها وابسته است. محیط‌بانان با حضور مستمر در زیستگاه‌ها تلاش می‌کنند فرصت رشد و تکثیر دوباره گیاهان بومی فراهم شود.

  • محیط‌بانان کن و سولقان برای مقابله با برداشت غیرمجاز گیاهان کوهی، مسیرهای ورود افراد به زیستگاه را زیر نظر می‌گیرند. این نظارت به‌ویژه در فصل رویش گیاهان خودرو اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

  • نشان «ضابط قضایی» روی لباس محیط‌بانان، بیانگر اختیارات قانونی آنان در برخورد با جرایم محیط‌زیستی است. محیط‌بانان واجد شرایط با داشتن این عنوان، می‌توانند در چارچوب قانون نسبت به شناسایی و مستندسازی تخلفات، تنظیم گزارش و پیگیری جرایمی مانند شکار غیرمجاز و تخریب زیستگاه‌ها از طریق مراجع قضایی اقدام کنند.

  • فاصله میان پاسگاه محیط‌بانی و نقاط مختلف ارتفاعات کن و سولقان، بخش قابل‌توجهی از زمان مأموریت‌ها را به رانندگی در مسیرهای کوهستانی اختصاص می‌دهد. محیط‌بانان برای سرکشی به محدوده‌های دورتر، گاه ناچارند مسیرهای طولانی و ناهموار را با خودرو طی کنند.

  • مسیرهای سنگلاخی و صعب‌العبور ارتفاعات کن و سولقان، بخشی از محدوده گشت‌زنی روزانه محیط‌بانان است. نیروهای حفاظتی برای بررسی وضعیت حیات‌وحش و شناسایی تخلفات، ناچارند ساعت‌های طولانی در این مسیرها تردد کنند.

  • پلنگ نیز از گونه‌های جانوری مشاهده‌شده در منطقه کن و سولقان است. به گفته ابراهیم چرخه، یک نوجوان ۱۵ ساله از اهالی منطقه موفق شده از پلنگی در فاصله حدود ۲۰۰ متری فیلم‌برداری کند

  • محیط‌بانی در ارتفاعات کن و سولقان شغلی با ساعت کاری مشخص نیست. مأموریت‌ها ممکن است از نخستین ساعات صبح آغاز شوند و تا تاریکی شب ادامه پیدا کنند. خستگی ناشی از پیمودن مسیرهای دشوار، کمبود امکانات در نقاط دورافتاده و ضرورت آمادگی برای مواجهه با حوادث پیش‌بینی‌نشده، بخشی از شرایط کاری محیط‌بانانی است که مسئولیت حفاظت از این منطقه را بر عهده دارند.

  • ساکنان روستاهای منطقه کن و سولقان در شناسایی تخلفات محیط‌زیستی با محیط‌بانان همکاری می‌کنند. به گفته مسئول پاسگاه سرمحیط‌بانی، اهالی در صورت مشاهده موارد مشکوک، موضوع را به نیروهای حفاظتی اطلاع می‌دهند.

  • گسترش باغ‌ها در محدوده زیستگاه‌های طبیعی کن و سولقان، احتمال مواجهه انسان و حیات‌وحش را افزایش داده است. خرس‌ها هنگام جست‌وجوی غذا ممکن است به باغ‌های میوه و کندوهای عسل نزدیک شوند و خسارت‌هایی به وجود آورند.

  • به گفته مسئول پاسگاه سرمحیط‌بانی کن و سولقان، توسعه فعالیت‌های انسانی در زیستگاه خرس‌ها موجب محدودتر شدن قلمرو طبیعی آنها می‌شود. این وضعیت می‌تواند مسیر حرکت جانوران برای دستیابی به غذا را با محدوده فعالیت باغداران تداخل دهد.

  • ابراهیم چرخه از مأموریتی در شرایط برفی روایت می‌کند که طی آن محیط‌بانان برای شناسایی سه نفر در ارتفاعات به جست‌وجو پرداختند. این عملیات تا غروب ادامه یافت و در نهایت یک قبضه سلاح غیرمجاز کشف و ضبط شد.

  • گشت‌های شبانه محیط‌بانان کن و سولقان با هدف شناسایی تخلفات و حفاظت از حیات‌وحش انجام می‌شود. تاریکی، دشواری مسیرهای کوهستانی و احتمال مواجهه با شکارچیان غیرمجاز، از عوامل افزایش خطر در این مأموریت‌هاست.

  • گشت‌های خودرویی محیط‌بانان کن و سولقان در طول سال و با تغییر شرایط آب‌وهوایی ادامه دارد. مسیرهایی که در تابستان خشک و پرگردوغبارند، در زمستان ممکن است بر اثر بارش برف، یخ‌زدگی و لغزندگی با محدودیت تردد روبه‌رو شوند.

  • حفاظت از زیستگاه‌های کوهستانی کن و سولقان در تمام فصل‌های سال ادامه دارد. محیط‌بانان در شرایط مختلف آب‌وهوایی، از سرمای ارتفاعات تا گرمای روزهای آفتابی، مأموریت‌های نظارتی خود را برای جلوگیری از آسیب به طبیعت انجام می‌دهند.

  • آبشار تالون در ارتفاعات منطقه کن و سولقان، یکی از جاذبه‌های طبیعی این محدوده است که در روزهای مختلف هفته میزبان گردشگران و طبیعت‌گردان است. حضور بازدیدکنندگان در این منطقه، ضرورت رعایت اصول حفاظت از محیط‌زیست و جلوگیری از رهاسازی زباله در طبیعت را دوچندان می‌کند.

  • دوری از خانواده یکی از دشواری‌های کمتر دیده‌شده شغل محیط‌بانی است. ابراهیم چرخه می‌گوید طی چند سال گذشته، به دلیل حضور در مأموریت‌های کوهستانی، نتوانسته در روز تولد فرزندش کنار خانواده باشد.

  • محیط‌بانان منطقه کن و سولقان در مواقع ضروری برای مهار و زنده‌گیری ایمن حیوانات از وسیله‌ای موسوم به «خفت‌گیر» استفاده می‌کنند. این ابزار با هدف کنترل حرکات حیوان و جلوگیری از آسیب به آن و نیروهای محیط‌بان به کار گرفته می‌شود و استفاده صحیح از آن نیازمند مهارت، تجربه و رعایت اصول ایمنی است.

  • نقشه توپوگرافی البرز جنوبی با نمایش ارتفاعات، شیب زمین، دره‌ها و مسیرهای کوهستانی، از ابزارهای کاربردی محیط‌بانان برای شناخت عوارض طبیعی و برنامه‌ریزی گشت‌های حفاظتی است. محیط‌بانان منطقه کن و سولقان می‌توانند با استفاده از اطلاعات این نقشه، مسیرهای دسترسی به نقاط صعب‌العبور را بررسی کرده و برای پایش زیستگاه‌های حیات‌وحش، شناسایی تخلفات محیط‌زیستی و اجرای مأموریت‌های حفاظتی برنامه‌ریزی کنند.

  • ندگی روزمره محیط‌بانان در پاسگاه کن و سولقان با انجام مأموریت‌های طولانی همراه است. نیروها پس از بازگشت از گشت، غذای خود را آماده می‌کنند و پس از استراحتی کوتاه برای ادامه فعالیت‌های حفاظتی آماده می‌شوند.

  • برخی محیط‌بانان شاغل در منطقه کن و سولقان از شهرستان‌های دیگر برای انجام وظیفه به این محدوده آمده‌اند. فاصله محل خدمت تا محل زندگی، در کنار مأموریت‌های طولانی، شرایط دوری از خانواده را برای این نیروها دشوارتر می‌کند.

  • پاسگاه محیط‌بانی کن و سولقان در حاشیه جاده کوهستانی و پس از روستای سولقان قرار دارد. این پاسگاه محل کار، استراحت و زندگی محیط‌بانانی است که در دوره‌های چندروزه و گاه طولانی، دور از خانواده در منطقه حضور دارند و مأموریت‌های گشت‌زنی و حفاظت از ارتفاعات اطراف را از این محل آغاز می‌کنند.

  • محیط‌بانان این منطقه با گشت‌زنی مستمر و مقابله با شکار غیرمجاز، برای حفاظت از پرندگان شکاری و دیگر گونه‌های حیات‌وحش تلاش می‌کنند.

  • با آغاز بهار، ذوب برف ارتفاعات و افزایش جریان آب در آبراهه‌های کوهستانی، شرایط تردد در برخی مسیرهای خاکی کن و سولقان تغییر می‌کند. محیط‌بانان در این فصل هنگام گشت‌زنی باید وضعیت راه‌ها و امکان عبور خودرو از مسیرهای فرعی را نیز در نظر بگیرند.

  • محیط‌بانان کن و سولقان بر ضرورت رعایت فاصله ایمن هنگام مواجهه با خرس تأکید دارند. نزدیک شدن این جانور به باغ‌ها لزوماً به معنای قصد حمله به انسان نیست، اما مواجهه نزدیک با حیوان وحشی می‌تواند خطرناک باشد.

  • حضور گونه‌هایی مانند خرس و پلنگ در ارتفاعات کن و سولقان، اهمیت حفاظت از زیستگاه‌های کوهستانی این محدوده را نشان می‌دهد. مسئول پاسگاه سرمحیط‌بانی منطقه، مشاهده دوباره این جانوران را از نشانه‌های بهبود شرایط طبیعی منطقه ارزیابی می‌کند.

  • حفاظت از منابع غذایی و جلوگیری از جذب جانوران وحشی به محدوده‌های انسانی، از راهکارهای کاهش تعارض انسان و حیات‌وحش در کن و سولقان است. گسترش باغ‌ها در زیستگاه‌های طبیعی، مدیریت این تعارض را به یکی از موضوعات مهم حفاظتی تبدیل کرده است.

  • گسترش ساخت‌وسازهای غیرمجاز و تصرف اراضی طبیعی، از تهدیدهای جدی برای زیستگاه‌های کوهستانی کن و سولقان به شمار می‌رود. تغییر کاربری زمین و پیشروی سازه‌های انسانی به محدوده‌های طبیعی می‌تواند به تخریب پوشش گیاهی، محدود شدن قلمرو حیات‌وحش و برهم خوردن تعادل اکولوژیک منطقه منجر شود.

  • زمین‌خواری و تصرف غیرقانونی اراضی ملی، علاوه بر تخریب منابع طبیعی، مسیرهای زیستی جانوران را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. در منطقه کن و سولقان، حفاظت از عرصه‌های طبیعی در برابر تجاوز به اراضی و ساخت‌وسازهای فاقد مجوز، از موضوعاتی است که نیازمند نظارت مستمر دستگاه‌های مسئول و پیگیری قانونی تخلفات است.

  • مأموریت‌های طولانی‌مدت در ارتفاعات کن و سولقان گاهی محیط‌بانان را برای هفته‌ها از خانواده دور نگه می‌دارد. ابراهیم چرخه، مسئول پاسگاه سرمحیط‌بانی منطقه، می‌گوید در یکی از دوره‌های کاری خود ۴۰ روز به خانه بازنگشته است.

  • مقابله با ساخت‌وسازهای غیرمجاز در عرصه‌های طبیعی، به شناسایی تخلفات، بررسی وضعیت مالکیت و مجوزها و پیگیری پرونده‌ها از طریق مراجع قانونی نیاز دارد. در مواردی که تخلف احراز شود، برخورد قضایی با متخلفان و اجرای احکام قانونی می‌تواند از گسترش تصرف اراضی و تخریب بیشتر زیستگاه‌های طبیعی جلوگیری کند.

  • پوشش گیاهی ارتفاعات کن و سولقان در سال‌های گذشته تحت تأثیر چرای غیرمجاز دام و برداشت بی‌رویه گیاهان خودرو قرار داشته است. محیط‌بانان با افزایش نظارت و کنترل ورود دام‌ها تلاش کرده‌اند از تخریب بیشتر این زیستگاه جلوگیری کنند.

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

لطفا دیدگاه خود را از طریق فرم زیر اسال نمایید

انتخاب سردبیر

گزارش و تحلیل

نظرسنجی

/

  • عملکرد کلی دولت رئیسی را چگونه ارزیابی میکنید؟

  • 6.56 %

    9.84 %

    8.52 %

    75.08 %

مارا دنبال کنید

آخرین اخبار

/

آگهی